FIBA Onaylı Pota Nedir? Kamu ve Kulüpler İçin Rehber

FIBA onaylı pota ne demek, Level 1 ile Level 2 farkı ne, onay nasıl doğrulanır ve şartnamede marka yazmadan nasıl istenir? 2026 kurallarıyla rehber.

Kapalı spor salonunda basketbol sahası ve iki uçta konumlandırılmış potalar

FIBA onaylı pota, üreticisinin o modeli FIBA’nın akredite ettiği bir test enstitüsünde test ettirdiği, FIBA ile onay sözleşmesi imzaladığı ve FIBA Equipment & Venue Centre kataloğunda “Level 1” ya da “Level 2” olarak listelenen pota sistemidir. Onay bir firmaya ya da satıcıya değil, belirli bir üreticinin belirli bir modeline verilir. 1 Ekim 2026’dan itibaren geçerli FIBA ekipman kurallarına göre Level 1 müsabakalarda FIBA onaylı Level 1 ekipman zorunludur; diğer müsabakalarda teknik şartlara uymak zorunlu, onaylı ekipman ise şiddetle tavsiye edilir.

Bu rehberi, salon donatan kamu satın alma birimleri, kulüp yöneticileri ve spor ekipmanı bayileri için yazdık. Aşağıda Level 1 ile Level 2 farkını, onayın nasıl doğrulanacağını ve teknik şartnamede marka yazmadan FIBA onaylı potanın nasıl isteneceğini adım adım anlatıyoruz.

FIBA onayı ne demek?

FIBA, belirli ekipman kategorilerinde kendi müsabakalarında yalnızca onaylı ekipman kullanılmasını şart koşar. Bunun için bir onay programı işletir: FIBA Approval Programme for Basketball Equipment. Programı FIBA adına Equipment & Venue Centre yürütür. Programın kapsadığı kategoriler arasında toplar, pota sistemleri (backstop units), ahşap ve sentetik zeminler, skorbordlar, salon aydınlatması ve tribün sistemleri vardır.

Süreç kabaca şöyle işler:

  1. Üretici, Equipment & Venue Centre’a başvurur ve FIBA’nın onay yönetim sistemine kaydolur.
  2. Başvuru ücreti ödendikten sonra test yöntemleri ve teknik gereklilikleri içeren el kitabına (Handbook) erişir.
  3. Ürün, FIBA’nın akredite ettiği test enstitülerinden birinde test edilir.
  4. Ürün şartları sağlarsa üreticiyle onay sözleşmesi imzalanır ve Certificate of Approval (onay sertifikası) düzenlenir.

Satın alma tarafında bilinmesi gereken üç ayrıntı var. Birincisi, 2024–2027 dönemi yönetmeliğine göre onaylar en geç 31 Aralık 2027’ye kadar geçerlidir ve sertifikanın kapsadığı dönem, üreticinin ödediği yıllık lisans dönemine göre belirlenir. İkincisi, onaylı modelde herhangi bir değişiklik yapılırsa ya da üretim başka bir tesise taşınırsa üretici modeli yeniden teste sokmak zorundadır. Üçüncüsü ve kamu alımları için en önemlisi: FIBA yönetmeliği, onayın ürünün bölgesel veya ulusal güvenlik mevzuatına uygunluğunu teyit etmediğini açıkça yazar. Yani FIBA onayı, Türkiye’deki ürün güvenliği yükümlülüklerinin yerine geçmez; ikisi ayrı ayrı aranır.

Bir not daha: “FIBA onaylı firma” diye bir statü yoktur. Bir tedarikçi FIBA onaylı ürün tedarik eder; onay ürünün üreticisine ve modeline aittir.

Level 1 ve Level 2 farkı: hangi müsabaka için hangisi?

FIBA’nın 2026 ekipman kuralları müsabakaları iki seviyeye ayırır:

  • Level 1: FIBA milli takım ve kulüp müsabakaları ile diğer elit seviye ulusal ve uluslararası kulüp ve milli takım müsabakaları. Bu müsabakalarda kullanılan tüm ekipmanın FIBA onaylı Level 1 olması gerekir. Ulusal kulüp liglerinde ulusal federasyonun ek kuralları da devreye girebilir.
  • Level 2: Level 1 kapsamına girmeyen tüm müsabakalar. Burada tüm teknik şartlara uymak zorunludur; FIBA onaylı ekipman ise şiddetle tavsiye edilir.

Pota sistemi özelinde iki seviye arasındaki temel farklar şunlardır:

Konu Level 1 Level 2
Taşıyıcı yapı Yalnızca mobil veya zemine sabit Mobil, zemine sabit, tavana asma veya duvara monte
Panya malzemesi Yansımasız lamine veya temperli emniyet camı, 11,8–13,5 mm kalınlık Camın yanında şeffaf akrilik/polikarbonat ya da beyaz boyalı ahşap, fiberglas, çelik, alüminyum
Dip çizgiden mesafe Dip çizginin dış kenarından ped önüne en az 2.000 mm En az 1.000 mm (duvar/tavan tipinde duvara veya en yakın engele kadar)
Panya ışık şeritleri Periyot sonu için kırmızı, şut saati için sarı ışık şeridi zorunlu Zorunlu değil
Esnek (basınç boşaltmalı) çember Zorunlu; kilit mekanizması 82–105 kg statik yükte açılmalı FIBA onayı isteyen Level 2 ürünlerde zorunlu

Her iki seviyede ortak olan ölçüler de vardır: panya 1.800 mm × 1.050 mm (çerçeve dahil), çemberin iç çapı 450–459 mm, çemberin üst kenarı yerden 3.050 mm. Panya pedi ön, arka ve yan yüzeylerde 20–27 mm, alt kenarda 48–55 mm kalınlıkta olmalıdır.

Kurallarda satın alma planlamasını doğrudan etkileyen bir hüküm daha var: pota sistemleri, skorbordlar, zemin, aydınlatma ve tribün gibi kategorilerde FIBA onaylı ekipman, güncel onay durumundan bağımsız olarak satın alındıktan sonra 8 yıl boyunca ilgili seviye için geçerli kabul edilir. Bu sürenin sonunda artık onaylı olmayan ekipmanın değiştirilmesi gerekir. Bu yüzden teslimatta fatura ve onay sertifikası kopyasının birlikte arşivlenmesini öneriyoruz. Ayrıca, kurulu olup FIBA onayı bulunmayan ekipman için FIBA kurallarına göre yerinde test yapılarak geçici onay alınması mümkündür; ayrıntısı Equipment & Venue Centre’dan öğrenilir.

Pota tipleri: hidrolik-mobil, zemine sabit, tavana asma, duvara monte

Salonun kullanım senaryosu pota tipini belirler.

  • Hidrolik veya mekanik mobil potalar: Tekerlekli gövde üzerinde gelir, maç dışında sahadan çekilebilir. Çok amaçlı salonlar ve Level 1 müsabaka hedefleyen tesisler için olağan tercihtir. Kurallar, mobil ünitenin zemine sabitlenmesini ya da sabitleme mümkün değilse hareket etmeyecek kadar balast kullanılmasını ister.
  • Zemine sabit potalar: Taşıyıcı yapı zemine ankrajlanır. Salon yalnızca basketbol için kullanılıyorsa değerlendirilebilir.
  • Tavana asma potalar: Kullanılmadığında yukarı katlanır. Yalnızca Level 2’de kullanılabilir; askı yüksekliği 10.000 mm’yi aşan salonlarda titreşim nedeniyle kullanılmaz. Kurallar ayrıca emniyet kayışı takılmasını tavsiye eder.
  • Duvara monte potalar: Okul ve antrenman salonlarında yaygındır, yine Level 2 kapsamındadır.

FIBA’nın salon rehberi (Venue Guide) de yeni salonlarda Level 1 mobil veya zemine sabit potaları tavsiye eder; elit ulusal ve uluslararası müsabakalarda bunları zorunlu tutar, elit seviyenin altındaki basketbol için tavan ve duvar tiplerine izin verir.

Onay nasıl doğrulanır?

Doğrulama için tek resmî kaynak FIBA Equipment & Venue Centre’ın Backstop Units kataloğudur. Katalogda her kayıt; üretici, ürün adı, boyut/tip, malzeme, lisans numarası ve müsabaka seviyesiyle birlikte listelenir. Katalogda yirmiden fazla üreticinin ürünleri yer alır ve sayfa tip (mobil, tavana asma, duvara monte, zemine sabit), malzeme ve seviyeye göre filtrelenebilir.

Teklif değerlendirmesinde ve teslim kabulde şu kontrolleri yapın:

  • Teklifteki üretici adı ve model adı katalogdaki kayıtla birebir aynı mı? Benzer isimli bir alt modelin onayı, teklif edilen modeli kapsamaz.
  • Katalogdaki seviye (Level 1 / Level 2), şartnamede istenen seviyeyle uyumlu mu?
  • Lisans numarası teklif dosyasında yazılı mı?
  • Üreticinin güncel Certificate of Approval kopyası dosyada var mı ve kapsadığı dönem geçerli mi?
  • Teslim edilen ürünün etiketindeki model ve seri bilgisi, teklif edilen modelle örtüşüyor mu?
  • Fatura tarihi kayıt altına alındı mı? (8 yıllık geçerlilik bu tarihten itibaren izlenir.)
  • Katalog sayfasının teklif tarihindeki ekran görüntüsü, tarihli olarak dosyaya eklendi mi?

Teknik şartnamede FIBA onayı nasıl istenir?

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 12. maddesi, teknik şartnamelerde belli bir marka, model, patent, menşe, kaynak veya ürün belirtilmesini yasaklar. Ulusal veya uluslararası teknik standart bulunmadığı ya da teknik özelliklerin tanımlanamadığı durumlarda “veya dengi” ifadesiyle marka-model yazılabilir. Aynı madde, varsa ulusal ve uluslararası standartlara uygunluk düzenlemesi yapılmasını da öngörür.

Pota alımında marka yazmaya gerek yoktur; çünkü uluslararası bir kural seti ve bağımsız bir onay sistemi zaten mevcuttur. Şartnamede ürün yerine kurala ve onay sistemine atıf yapmak yeterlidir. Örnek maddeler:

  1. Pota sistemleri, FIBA Official Basketball Rules 2026 – Basketball Equipment belgesindeki Level 1 backstop unit şartlarını sağlayacaktır.
  2. Teklif edilen model, teklif tarihinde FIBA Equipment & Venue Centre Backstop Units kataloğunda Level 1 olarak listelenmiş olacaktır. İstekli, üretici adı, model adı ve lisans numarasını teklifinde belirtecek; üreticinin geçerli onay sertifikasının kopyasını sunacaktır.
  3. Taşıyıcı yapı mobil tipte olacak; panya önü pedi ile dip çizginin dış kenarı arasında en az 2.000 mm mesafe sağlanacaktır.
  4. Yüklenici, montajı yapacak; çember yüksekliğini 3.050 mm’ye ayarlayıp ölçüm tutanağıyla teslim edecektir.

Katalogda çok sayıda üretici bulunduğu için bu yazım rekabeti tek markaya kilitlemez. Level 2 bir salon için aynı maddeleri seviye ve mesafe değerleriyle uyarlayabilirsiniz. Şartname yazımına dair genel ilkeleri teknik şartname nasıl yazılır yazımızda ayrıca ele aldık.

Yaklaşık maliyet çalışmasında ise montaj, nakliye, saha hazırlığı ve varsa elektrik bağlantılarının fiyata dahil olup olmadığını piyasa araştırmasında her firmaya aynı kapsamla sorun. Aksi halde proformalar karşılaştırılamaz.

Teslimat, montaj, saha ölçüleri ve güvenlik pedleri

Potanın kendisi kadar salonun hazır olması da önemlidir. FIBA kurallarına göre oyun alanı 28 m × 15 m’dir ve çevresinde en az 2 m’lik bir sınır alanı bulunur; toplamda en az 32 m × 19 m’lik bir alan gerekir. Oyun alanının üzerinde en az 7 m yüksekliğe kadar engel olmamalıdır. Panyanın ön yüzünün orta dikey çizgisi, yere indirildiğinde dip çizginin iç kenarının orta noktasından 1.200 mm içeride bir noktaya denk gelmelidir.

Montajdan önce saha keşfinde şunları kontrol ediyoruz:

  1. Salon kapısının ve koridorların genişliği; mobil gövdenin içeri alınma güzergâhı.
  2. Zeminin cinsi ve ankraj yapılıp yapılamayacağı; yapılamıyorsa balast çözümü.
  3. Dip çizgi ile arka duvar arasındaki mesafe (Level 1 için ped önünden en az 2.000 mm).
  4. Tavan yüksekliği ve tavana asma tipte askı yüksekliğinin 10.000 mm sınırının altında olup olmadığı.
  5. Işık şeritleri ve şut saati için elektrik ve veri bağlantı noktaları.
  6. Mobil potaların maç dışı park alanı ve zemin koruma önlemleri.
  7. FIBA müsabakalarında saha yakınında yedek bir tam ünite bulundurulması gerektiği; Venue Guide bunu ayrıca belirtir.

Pedler yalnızca panyada değil taşıyıcı yapıda da zorunludur. Taşıyıcının dikey kenarları yerden en az 2.150 mm yüksekliğe kadar ve en az 100 mm kalınlıkta, panya kolunun alt ve yan yüzleri panyanın arkasından itibaren en az 1.200 mm boyunca ve en az 25 mm kalınlıkta kaplanmalıdır. Pedler tek ve aynı renkte olmalı, uzuvların sıkışmasını önleyecek şekilde yapılmalıdır.

Bakım ve yedek parça: çember, panya, ped, file

FIBA onaylı bir pota doğru bakılmazsa kâğıt üzerinde onaylı, sahada sorunlu hale gelir. Yıllık bakım planına şu kalemleri koymanızı öneriyoruz:

Bileşen Neye bakılır Yedek parça notu
Esnek çember Kilit mekanizması, ayar değeri, geri dönüş; Level 1’de 82–105 kg aralığında ayarlanabilir olmalı Çember ve mekanizma modele özgüdür; üreticinin parça kodu kullanılır
File 12 bağlantı noktası, 400–450 mm boy, beyaz ip Sarf malzemesidir; stokta tutulması önerilir
Panya Çatlak, çizik, çerçeve bağlantıları Cam panya kırılırsa parçaların dağılmaması kural gereğidir; değişimi uzman ekip yapmalıdır
Pedler Yırtık, sertleşme, kalınlık kaybı Ped kalınlıkları kuralda tanımlıdır; muadil ped seçerken ölçü ve renk birliğine dikkat edin
Hidrolik / mekanik sistem Kaçak, kilit, yükseklik sabitliği Çember yüksekliği 3.050 mm’ye ayarlandıktan sonra değişmemelidir
Elektrik Işık şeritleri, şut saati bağlantıları Level 1’de zorunlu bileşenlerdir

Yedek parçada da ilke aynıdır: onaylı modelin parçası, onaylı modelin üreticisinden ya da onun tanımladığı parça koduyla tedarik edilmelidir. Onaylı bir sisteme farklı bir çember takmak, sistemin test edilmiş halini değiştirir.

Yurt dışından onaylı pota tedarikinde süreç nasıl işler?

FIBA kataloğundaki üreticilerin büyük bölümü yurt dışındadır. Bu nedenle pota alımı çoğu zaman bir ithalat projesidir ve ürün seçimi kadar sevkiyat, gümrük ve montaj planlaması da sonucu belirler. Sağlıklı bir süreç genel hatlarıyla şu adımlardan oluşur:

  1. Şartname incelemesi: İstenen seviye, pota tipi, mesafeler ve elektrik bileşenleri okunur. Şartnamede çelişki ya da risk varsa teklif öncesinde yazılı olarak bildirilir.
  2. Katalog teyidi: Teklif edilecek modelin FIBA kataloğundaki kaydı (üretici, model, lisans numarası, seviye) kontrol edilir ve teklife eklenir.
  3. Saha keşfi: Kapı, zemin, mesafe ve tavan ölçüleri alınır; gerekiyorsa yerleşim önerisi hazırlanır.
  4. Üretim ve sevkiyat planı: Üreticiyle teknik föy ve sevk tarihi netleştirilir; nakliye, sigorta ve gümrük işlemleri planlanır. Teslim şeklinin risk dağılımını EXW, DAP, DDP farkı yazımızda ayrıntılı olarak ele aldık.
  5. Montaj ve ayar: Montaj yapılır, çember yüksekliği ölçülür, pedler ve kilit mekanizması kontrol edilir.
  6. Teslim dosyası: Onay sertifikası kopyası, katalog kaydı, montaj ve kullanım kılavuzu, garanti belgesi ve teslim tutanağı kuruma teslim edilir.

Teslim süresi, üreticinin üretim planına ve sahanın hazır olmasına bağlıdır. Bu yüzden tarih, şartname ve saha koşulları netleştikten sonra teklifte açıkça yazılmalıdır.

Anka bu süreçte ne yapar?

FIBA onaylı pota alımında asıl zorluk ürünü bulmak değil; doğru seviyede ve doğru modelde olduğunu belgelemek ve ürünü sahada çalışır halde teslim almaktır. Biz potaları yurt dışındaki FIBA onaylı üreticilerden tedarik ediyoruz. Teklif aşamasında modelin FIBA kataloğundaki kaydını ve teknik föyünü paylaşıyor, saha keşfini yapıyor, ödeme, gümrük ve nakliyeyi üstleniyor, montajı tamamlayıp ürünü belgeleriyle birlikte teslim ediyoruz. Kamu kurumlarıyla EKAP ve doğrudan temin üzerinden, kulüpler ve toplu alım yapan bayilerle doğrudan sözleşmeyle çalışıyoruz. Yurt dışı tedarik modelimizin ayrıntılarını yurt dışından ürün tedariki sayfamızda bulabilirsiniz.

Talebinizi iletin →

Sık sorulan sorular

FIBA onaylı pota ile normal pota arasındaki fark nedir?

FIBA onaylı pota, üreticinin modelini FIBA'nın akredite ettiği bir test enstitüsünde test ettirip FIBA ile onay sözleşmesi imzaladığı ve FIBA kataloğunda listelenen potadır. Onaysız bir pota ölçü olarak benzer görünebilir; ancak rijitlik, esnek çember, ped ve titreşim gibi testlerden geçtiği belgelenmiş değildir.

Okul spor salonu için FIBA onayı gerekli mi?

FIBA'nın 2026 ekipman kurallarına göre Level 1 dışındaki müsabakalarda teknik şartlara uymak zorunlu, FIBA onaylı ekipman ise şiddetle tavsiye edilir. Okul salonunda resmî müsabaka planlanmıyorsa Level 2 bir pota çoğu zaman yeterlidir; salonun hangi organizasyonlara ev sahipliği yapacağı baştan netleştirilmelidir.

FIBA onayı nasıl kontrol edilir?

FIBA Equipment & Venue Centre'ın Backstop Units kataloğunda üretici, model adı, lisans numarası ve seviye (Level 1 / Level 2) birlikte kontrol edilir. Teklifteki model adı katalogdakiyle birebir aynı olmalı, üreticinin güncel onay sertifikasının kopyası da istenmelidir.

Hidrolik pota montajı ne kadar sürer?

Süre; salonun erişim koşullarına, zemin ankrajı ya da balast ihtiyacına ve elektrik bağlantılarına göre değişir. Bu nedenle montaj tarihini saha keşfinden sonra teklifte net olarak belirtiyoruz.

Kamu ihalesinde marka yazmadan FIBA onaylı pota nasıl istenir?

Şartnamede marka ve model yerine FIBA Official Basketball Rules 2026 ekipman şartlarına ve FIBA kataloğunda ilgili seviyede listelenmiş olma koşuluna atıf yapılır. FIBA kataloğunda çok sayıda üretici bulunduğu için bu yaklaşım rekabeti tek markaya kilitlemez.

Kaynaklar

  1. FIBA — Official Basketball Rules 2026: Basketball Equipment (1 Ekim 2026'dan itibaren geçerli)
  2. FIBA — Approval Programme for Basketball Equipment Regulations 2024-2027
  3. FIBA Equipment & Venue Centre — Backstop Units kataloğu
  4. FIBA Equipment & Venue Centre — How to get approved
  5. FIBA Venue Guide — Venue design
  6. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu (Mevzuat Bilgi Sistemi)

Mevzuat ve tutarlar değişebilir; işlem yapmadan önce ilgili resmî kaynağın güncel hâlini kontrol edin.