İhale Teminatı 2026: Geçici, Kesin ve e-Teminat Rehberi

İhale teminatı nasıl hesaplanır? Geçici ve kesin teminat oranları, kabul edilen değerler, EKAP–Takasbank e-teminat süreci, iade ve gelir kaydı riskleri.

Açık bir mevzuat kitabının üzerinde duran ahşap saplı kaşe

İhale teminatı, istekliden ve yükleniciden alınan, taahhüde uyulmaması halinde idarenin gelir kaydedebileceği güvencedir. Mal alımında geçici teminat teklif bedelinin en az yüzde üçü, kesin teminat ise ihale bedelinin yüzde altısıdır (4734 sayılı Kanun md. 33 ve 43). Teminat olarak Türk parası, teminat mektubu ve Devlet İç Borçlanma Senetleri kabul edilir. 2026 itibarıyla sözleşme sürecindeki teminatlar da EKAP–Takasbank entegrasyonuyla elektronik ortama taşınmış durumdadır.

Bu rehber, teklif hazırlayan bir tedarikçinin teminatla ilgili verdiği kararları sırasıyla ele alıyor: tutarın hesaplanması, mektubun süresi, elektronik düzenleme adımları, iade koşulları ve teminatın yanabileceği durumlar. Oran ve süreler Kasım 2026 itibarıyla yürürlükteki metinlerden alınmıştır.

Teminat türleri bir bakışta

Teminat Tutar Ne zaman verilir Dayanak
Geçici teminat Teklif edilen bedelin en az yüzde üçü (tutarı istekli belirler) Teklifle birlikte 4734 md. 33; Mal Alımı Uyg. Yön. md. 54/1
Kesin teminat İhale bedelinin yüzde altısı Sözleşme imzalanmadan önce 4734 md. 43; Mal Alımı Uyg. Yön. md. 54/2
Ek kesin teminat Fiyat farkından doğan sözleşme bedeli artışının yüzde altısı Fiyat farkı ödendikçe; hakedişten kesilebilir 4735 md. 12

Tablo mal alımı içindir. Danışmanlık hizmeti ihalelerinde, dokümanda belirtilmek kaydıyla geçici teminat alınmayabilir ve kesin teminat hakedişlerden kesinti yoluyla tutulabilir (4734 md. 33 ve 43). Yapım ve hizmet alımlarında kendi uygulama yönetmeliklerinin hükümleri geçerlidir. Her durumda bağlayıcı olan, ihalenin idari şartnamesidir.

Geçici teminat: oran, süre ve kabul edilen değerler

Tutar nasıl hesaplanır?

Geçici teminat yaklaşık maliyete değil, sizin teklif bedelinize göre hesaplanır. Teklif ettiğiniz bedelin yüzde üçünü karşılayan her tutar yeterlidir; daha yüksek bir tutar vermeniz yasak değildir. Uygulamada firmalar, son dakika fiyat değişikliklerine karşı küçük bir pay bırakarak teminatı yuvarlak bir tutara tamamlar. Teklifinizi teminat mektubunu aldıktan sonra yükseltirseniz, mektup tutarının yeni teklifin yüzde üçünü karşılayıp karşılamadığını yeniden kontrol edin.

Elektronik ihalede bu kontrol sistem tarafından da yapılır. Kamu Alımlarının Elektronik Ortamda Yapılmasına İlişkin Uygulama Yönetmeliği md. 10/6’ya göre tekliflerin gönderilebilmesi için ihaleye katılım belgesindeki zorunlu alanların doldurulması ve geçici teminat tutarının yeterli olması gerekir. Teklifler açıldığında geçici teminatın uygunluğu EKAP üzerinden yapılan sorgulamalarla kontrol edilir (md. 11/1).

Mektubun süresi

Geçici teminat mektubunun geçerlilik tarihi, ihale dokümanında belirtilen teklif geçerlilik süresinin bitiminden itibaren en az otuz gün fazla olmalıdır (4734 md. 35; Mal Alımı Uyg. Yön. md. 54/5). Teklif geçerlilik süresi uzatılırsa mektubun süresi de aynı ölçüde uzatılır. Mektup süresinin kısa olması, teklifin değerlendirme dışı kalmasına yol açan en yaygın biçim hatalarından biridir.

Kabul edilen değerler

4734 sayılı Kanun md. 34’e göre teminat olarak şunlar kabul edilir:

  • Tedavüldeki Türk parası,
  • Teminat mektupları (Türkiye’de faaliyet gösteren bankaların ve özel finans kurumlarının; ilgili mevzuata göre izinli yabancı bankaların; yurt dışı bankaların kontrgarantisiyle Türkiye’deki bankaların düzenledikleri dahil),
  • Devlet İç Borçlanma Senetleri ve bunların yerine düzenlenen belgeler.

Teminat mektubu dışındaki değerler ihale komisyonuna teslim edilemez; muhasebe birimine yatırılması gerekir. Teminatlar, kabul edilen başka değerlerle değiştirilebilir. İdarece alınan teminatlar haczedilemez ve üzerlerine ihtiyati tedbir konulamaz.

Mektubun şekli de önemlidir. EKAP Yönetmeliği md. 6/4’e göre teminat mektuplarına ilişkin işlemler, merkezî takas kuruluşları dahil yetkili kuruluşlar aracılığıyla yürütülür. Bu yolla alınmış bir geçici teminat için mektuba ait ayırt edici numaranın sunulmayacak belgeler tablosunda belirtilmesi yeterlidir; bu yolla alınmayan mektupların ise e-forma uygun düzenlenmesi zorunludur, aksi halde geçerli sayılmaz (Mal Alımı Uyg. Yön. md. 54/4).

Geçici teminatın iadesi

İhale üzerinde kalan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin mektupları muhasebe birimine teslim edilir; diğer isteklilerin teminatları hemen iade edilir. Sözleşme imzalandıktan sonra hem yüklenicinin hem de ikinci teklif sahibinin geçici teminatı iade edilir (4734 md. 34 ve 44).

Kesin teminat: oran, süre ve istisnalar

İhale üzerinde kalan istekliye, sözleşmeye davet tebliğ edildikten sonra on gün içinde kesin teminatı vererek sözleşmeyi imzalaması bildirilir (4734 md. 42). Yabancı istekliler için bu süreye on iki gün eklenir. Kesin teminat, KDV hariç ihale bedeli üzerinden yüzde altı oranında hesaplanır.

Kanun md. 43, teklifi sınır değerin altında kalan istekliden, yaklaşık maliyetin yüzde altısından az ve yüzde on beşinden fazla olmamak üzere kesin teminat alınmasına ilişkin düzenleme yapma yetkisini Kamu İhale Kurumu’na verir. Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin güncel metninde mal alımına özgü böyle bir oran düzenlemesi yer almıyor; mal alımında kesin teminat ihale bedelinin yüzde altısıdır. Yine de ihale dokümanındaki teminat maddesini her seferinde okuyun.

Kesin teminat mektubunun süresini idare belirler. Mal alımında bu süre, malın kesin kabul tarihi ve garanti süresi öngörülmüşse garanti süresi dikkate alınarak tespit edilir (Mal Alımı Uyg. Yön. md. 54/6). İki yıllık garanti istenen bir alımda kısa süreli bir mektup kabul edilmez.

Kesin teminat alınmayabilecek haller

4734 sayılı Kanun md. 21’in (b), (c) ve (f) bentlerine göre yapılan pazarlık usulü mal alımlarında, mal sözleşme yapma süresi içinde teslim edilir ve idarece uygun bulunursa sözleşme yapılması ve kesin teminat alınması zorunlu değildir (Mal Alımı Uyg. Yön. md. 54/2). Doğrudan temin alımlarında ise teminat alınması zorunluluğu yoktur (Doğrudan Temin Tebliği md. 4/3); idare yine de dokümanda teminat isteyebilir.

EKAP–Takasbank elektronik teminat: 2026’da ne değişti?

Elektronik teminat birkaç adımda yaygınlaştı. Kurum duyurularına göre ilan tarihi 8 Nisan 2024 ve sonrası olan ihalelerde, sözleşme öncesi kesin teminatın elektronik teminat mektubu veya elektronik kefalet senedi olarak Takasbank üzerinden sunulması uygulamasına geçildi. 2026’daki iki adım ise sözleşme sürecindeki diğer teminatları kapsadı:

Tarih Gelişme Kapsam
05.01.2026 KİK duyurusu (02.01.2026) ile Takasbank üzerinden sunum imkânı açıldı Ek kesin, avans, kesin hesap ve geçici kabul noksanları teminatlarına ilişkin mektup ve kefalet senetleri
01.04.2026 ve sonrası ilan tarihli ihaleler Kamu İhale Kurulu kararı 2026/DK.D-88 (12.03.2026) Aynı teminatların EKAP–Takasbank entegrasyonu aracılığıyla elektronik ortamda düzenlenmesi

Kısacası, Nisan 2026’dan sonra ilana çıkan bir ihalede sözleşme süreci boyunca vereceğiniz teminatların kâğıt mektup olarak değil, elektronik olarak düzenlenmesi beklenir. Daha eski tarihli ihalelerde hangi kuralın geçerli olduğunu ihale dokümanından ve Kurum duyurularından kontrol edin.

Elektronik teminat adım adım

  1. İdare, EKAP’ta teminat sunabilecek yükleniciyi tanımlar. Bu adım tamamlanmadan bankaya gitmenin anlamı yoktur.
  2. Yüklenici EKAP’ta kullanıcı sayfasına girer, ilgili sözleşmenin ihale kayıt numarasını (İKN) seçer.
  3. Teminat işlemleri menüsünden bir referans numarası alır.
  4. Bu referans numarasıyla bankasına ya da sigorta şirketine başvurarak teminat mektubu veya kefalet senedi talep eder.
  5. Banka veya sigorta şirketi teminatı elektronik ortamda düzenler; teminat Takasbank üzerinden idareye iletilir.
  6. Yüklenici, idarenin teminatı gördüğünü EKAP üzerinden ve gerekirse yazılı olarak teyit eder.

Bankanızın Takasbank entegrasyonunu kullanıp kullanmadığını ihale tarihinden önce sorun. Limit tahsisi, kredi komitesi ve referans numarası işlemleri sözleşmeye davetten sonraki on günlük sürenin içine sıkışırsa, teminatı yetiştirmek zorlaşır.

Ek kesin teminat ve kesin teminatın iadesi

Fiyat farkı ödenmesi öngörülen işlerde, fiyat farkı nedeniyle sözleşme bedeli artarsa artış tutarının yüzde altısı oranında ek kesin teminat alınır; bu tutar hakedişlerden kesinti yoluyla da karşılanabilir (4735 md. 12).

İade için 4735 sayılı Kanun md. 13 üç koşul arar: taahhüdün sözleşme ve ihale dokümanına uygun yerine getirilmiş olması, yüklenicinin bu işten dolayı idareye borcunun bulunmaması ve SGK’dan ilişiksiz belgesi getirilmesi. Koşullar sağlanınca mal alımlarında:

  • Garanti süresi öngörülmüşse kesin teminatın yarısı kabulden sonra, kalanı garanti süresi dolduktan sonra,
  • Garanti süresi öngörülmemişse tamamı kabulden sonra

iade edilir. İşin konusu piyasadan hazır halde alınıp satılan bir mal ise SGK ilişiksiz belgesi şartı aranmaz.

Kabul tarihinden veya garanti süresinin bitiminden itibaren iki yıl içinde, idarenin yazılı uyarısına rağmen talep edilmeyen kesin teminat mektupları hükümsüz kalır ve bankasına iade edilir (4735 md. 14). Mektup komisyonu işlemeye devam ettiği için iade talebini takvime bağlamak gerekir.

Teminatın gelir kaydedildiği durumlar

Teminat riskini yöneten firma, önce hangi davranışın teminatı yaktığını bilir:

Durum Sonuç Dayanak
İdarenin istediği eksik bilginin belirlenen sürede tamamlanmaması Teklif değerlendirme dışı bırakılır, geçici teminat gelir kaydedilir 4734 md. 37
İhale üzerinde kalan isteklinin kesin teminatı verip sözleşmeyi imzalamaması Geçici teminat gelir kaydedilir 4734 md. 44
İhaleye katılım yasağına rağmen teklif verilmesi Geçici teminat gelir kaydedilir 4734 md. 11
Taahhüdün ihtara rağmen yerine getirilmemesi ya da yasak fiil Kesin ve ek kesin teminat gelir kaydedilir, sözleşme feshedilir 4735 md. 20

Belgesi eksik ya da geçici teminatı usulüne aykırı olan teklif ise ilk oturumda doğrudan değerlendirme dışı kalır (4734 md. 37). Ürünün zamanında temin edilememesi, uygulamada kesin teminat kaybının en sık görülen nedenidir. Bu nedenle tedarik zincirinizdeki riskleri teklif vermeden önce netleştirmek, teminat yönetiminin ayrılmaz parçasıdır.

Örnek senaryo: teklif bedelinden teminat hesabına

Aşağıdaki rakamlar kurgusaldır. Bir istekli, yaklaşık maliyeti açıklanmamış bir mal alımı ihalesine KDV hariç 4.800.000 TL teklif vermeyi planlıyor. İhale dokümanında teklif geçerlilik süresi 60 takvim günü, ihale tarihi 3 Mart.

  1. Geçici teminat tutarı: 4.800.000 × 0,03 = 144.000 TL. İstekli olası fiyat güncellemesini düşünerek mektubu 150.000 TL olarak alıyor.
  2. Mektup süresi: Teklif geçerlilik süresi 2 Mayıs’ta doluyor. En az otuz gün eklenince mektup en erken 1 Haziran’a kadar geçerli olmalı. İstekli tatil ve uzatma ihtimaline karşı 30 Haziran tarihini seçiyor.
  3. Kesin teminat: İhale bu istekli üzerinde, 4.800.000 TL bedelle kalıyor. Kesin teminat: 4.800.000 × 0,06 = 288.000 TL. Sözleşmeye davetin tebliğinden sonra on gün içinde elektronik olarak düzenlenmesi gerekiyor.
  4. İade planı: Sözleşmede 24 ay garanti var. Kabulden sonra 144.000 TL, garanti bitiminde kalan 144.000 TL iade talep edilecek; her iki tarih de takvime işleniyor.

Teklif öncesi teminat kontrol listesi

  • Geçici teminat tutarı, son teklif bedelinin yüzde üçünü karşılıyor.
  • Mektup süresi, teklif geçerlilik süresinin bitiminden en az otuz gün sonrasına uzanıyor.
  • Mektup e-forma uygun ya da merkezî takas kuruluşu üzerinden alınmış; ayırt edici numara ihaleye katılım belgesine işlendi.
  • Bankamız Takasbank entegrasyonunu kullanıyor; kesin teminat için limit önceden ayrıldı.
  • İhale dokümanında kesin teminat oranı ve süresi okundu; garanti süresi hesaba katıldı.
  • Ürün tedariki teyit edildi; teslim süresi sözleşmedeki süreyle uyumlu.
  • Kabul ve garanti sonu tarihleri teminat iadesi için takvime işlendi.

EKAP üzerindeki teklif adımları için EKAP kaydı ve ilk e-teklif rehberimize, yeterlik dosyası için mal alımında iş deneyim belgesi yazımıza göz atabilirsiniz.

Anka bu süreçte ne yapar?

Teminatı yakan risklerin büyük bölümü teminatın kendisinden değil, tedarikten doğar: ürünün şartnameye uymaması, geç gelmesi ya da muayene ve kabulde belge eksikliği. İhale yüklenicileri ve kamu kurumları için bu tarafı biz üstleniyoruz. Ürünü Türkiye’deki üreticilerden ya da Almanya’daki şirketimiz Mistral Trade GmbH üzerinden Avrupa, Asya ve Amerika’daki üreticilerden temin ediyor, teslim tarihini şartnameyi inceledikten sonra teklifimize açıkça yazıyoruz. Teminat ve finansman yükünü hafifletmek için kurumsal ödeme koşullarını birlikte planlıyoruz; 30–60 gün vade imkânı projeye göre değerlendirilir. Ayrıntılar kamu kurumlarına tedarik sayfamızda.

Talebinizi iletin →

Sık sorulan sorular

Geçici teminat oranı nedir?

4734 sayılı Kanun md. 33'e göre geçici teminat, teklif edilen bedelin yüzde üçünden az olmamak üzere istekli tarafından belirlenen tutardır. Oran yaklaşık maliyete değil, kendi teklif bedelinize göre hesaplanır.

Kesin teminat ne zaman iade edilir?

Mal alımlarında garanti süresi öngörülmüşse kesin teminatın yarısı kabulden sonra, kalanı garanti süresi dolunca; garanti yoksa tamamı kabulden sonra iade edilir. İade için taahhüdün eksiksiz yerine getirilmesi, idareye borç bulunmaması ve SGK ilişiksiz belgesi gerekir (4735 sayılı Kanun md. 13).

e-Teminat mektubu nasıl verilir?

İdare EKAP'ta teminat sunacak yükleniciyi tanımlar. Yüklenici EKAP'ta ilgili İKN'yi seçip teminat işlemleri menüsünden referans numarası alır ve bu numarayla bankasına ya da sigorta şirketine başvurur. Düzenlenen elektronik mektup Takasbank üzerinden idareye iletilir.

Teminat mektubunun süresi ne kadar olmalı?

Geçici teminat mektubunun süresi, ihale dokümanındaki teklif geçerlilik süresinden en az otuz gün fazla olmalıdır. Kesin teminat mektubunun süresini ise idare, kesin kabul tarihini ve varsa garanti süresini dikkate alarak belirler.

Kesin teminat alınmayan durumlar var mı?

4734 sayılı Kanun md. 21'in (b), (c) ve (f) bentlerine göre yapılan pazarlık usulü mal alımlarında mal, sözleşme yapma süresi içinde teslim edilir ve idare uygun bulursa sözleşme yapılması ve kesin teminat alınması zorunlu değildir.

Kaynaklar

  1. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, md. 33–35, 42–44 (mevzuat.gov.tr)
  2. 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu, md. 12–14, 20 (mevzuat.gov.tr)
  3. Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği, md. 54 (mevzuat.gov.tr)
  4. Kamu Alımlarının Elektronik Ortamda Yapılmasına İlişkin Uygulama Yönetmeliği (Resmî Gazete, 18.05.2024)
  5. KİK Duyurusu: Sözleşme Sürecine İlişkin Teminatların Takasbank Üzerinden Sunulabilmesi (02.01.2026)
  6. Kamu İhale Kurulu Kararları sorgulama (Karar No: 2026/DK.D-88)

Mevzuat ve tutarlar değişebilir; işlem yapmadan önce ilgili resmî kaynağın güncel hâlini kontrol edin.