GTİP Nasıl Bulunur? GTİP ve İlave Vergi Sorgulama

Gümrük tarife istatistik pozisyonu (GTİP) nedir, bir ürünün GTİP’i nasıl bulunur, yanlış sınıflandırmanın riskleri ve ilave gümrük vergisi nasıl kontrol edilir.

Limanda römorkörün yönlendirdiği yük gemisi

GTİP (Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu), bir ürünün gümrükteki kimlik numarasıdır. Uygulanacak gümrük vergisi, varsa ilave gümrük vergisi, KDV oranı, ithalatta istenen belgeler ve tabi olunan denetimler bu numaraya göre belirlenir. Yanlış GTİP, hem maliyet hesabını hem de ürünün gümrükten çıkışını doğrudan etkiler.

GTİP’in yapısı

Türkiye’de GTİP 12 hanelidir. İlk altı hane dünya genelinde ortak kullanılan Armonize Sistem’e dayanır; sonraki haneler AB ve Türkiye’ye özgü ayrımları gösterir. Örneğin aynı fasıl altındaki iki ürün, malzeme veya kullanım amacı farklı olduğu için farklı vergi oranlarına tabi olabilir.

GTİP nasıl bulunur?

  1. Ürünü teknik olarak tanımlayın. Malzeme, işlev, kullanım alanı, güç veya kapasite gibi özellikler sınıflandırmanın temelidir.
  2. Faslı belirleyin. Ürünün ait olduğu ana grubu Türk Gümrük Tarife Cetveli’nde bulun.
  3. Açıklama notlarını okuyun. Fasıl ve pozisyon notları hangi ürünlerin kapsama girdiğini ve hangilerinin dışarıda kaldığını söyler.
  4. Alt pozisyona inin. Teknik özelliklere göre 12 haneye kadar ilerleyin.
  5. Teyit edin. Gümrük müşaviriyle kontrol edin; belirsizlik sürüyorsa bağlayıcı tarife bilgisi başvurusu değerlendirin.

GTİP’e bağlı olarak neler değişir?

Konu GTİP’e göre belirlenir
Gümrük vergisi oranı Evet
İlave gümrük vergisi Evet, menşeye göre de değişir
KDV oranı Evet
TAREKS / ürün güvenliği denetimi Evet
İthalat izni veya özel belge Bazı ürünlerde
Gözetim uygulaması Bazı ürünlerde

İlave gümrük vergisi kontrolü

İlave gümrük vergisi (İGV), belirli ürünlerde ve genellikle belirli menşelere uygulanan ek bir vergidir. Oranlar İthalat Rejimi Kararı eki listelerde GTİP bazında yer alır ve dönemsel olarak güncellenir. Kontrol ederken iki noktaya dikkat edin: ürünün GTİP’i ve ürünün menşei. A.TR belgesi ürünün AB’de serbest dolaşımda olduğunu gösterir, menşeini değil; bu ayrımı A.TR belgesi rehberimizde anlattık.

Sık yapılan hatalar

  • Tedarikçinin kendi ülkesindeki kodu doğrudan kullanmak (ilk 6 hane ortak, gerisi farklıdır)
  • Ürünü pazarlama adıyla sınıflandırmak
  • Setler ve parçalı ürünlerde ana işlevi gözden kaçırmak
  • Menşe değişince vergilerin de değişebileceğini düşünmemek

Anka bu süreçte ne yapar?

Teklif aşamasında ürünün teknik föyünü inceleyip GTİP’i gümrük müşavirimizle birlikte belirliyor, vergi ve denetim yükümlülüklerini toplam maliyete baştan yansıtıyoruz. Böylece teslimde sürpriz bir vergi veya belge eksikliğiyle karşılaşmazsınız. Toplam maliyetin nasıl oluştuğunu ithalat maliyeti hesaplama yazısında anlattık.

Talebinizi iletin →

Sık sorulan sorular

GTİP kaç hanelidir?

Türkiye’de GTİP 12 hanelidir. İlk 6 hane uluslararası Armonize Sistem’e, sonraki haneler AB Kombine Nomenklatürü ve ulusal ayrımlara dayanır.

GTİP’i kim belirler?

Beyan sorumluluğu ithalatçıdadır; pratikte gümrük müşaviri ile birlikte belirlenir. Belirsiz durumlarda Ticaret Bakanlığı’ndan bağlayıcı tarife bilgisi talep edilebilir.

Yanlış GTİP beyanının sonucu ne olur?

Eksik vergi tahsili, cezalar, ürünün denetime takılması veya ithalatta istenen belgelerin eksik kalması gibi sonuçlar doğabilir.

Aynı ürünün farklı GTİP’leri olabilir mi?

Ürünün malzemesi, kullanım amacı ve teknik özellikleri farklılaştıkça GTİP de değişebilir. Bu yüzden teknik föy olmadan kesin sınıflandırma yapılmamalıdır.

Kaynaklar

  1. T.C. Ticaret Bakanlığı — İthalat sıkça sorulan sorular
  2. T.C. Ticaret Bakanlığı — İthalat rejimi kararı, İGV kararı ve tebliğler

Mevzuat ve tutarlar değişebilir; işlem yapmadan önce ilgili resmî kaynağın güncel hâlini kontrol edin.